Từ ngày 1/9, Hà Nội bắt đầu áp dụng mức phạt mới đối với 71 hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai theo Nghị quyết 09/2025/NQ-HĐND. Mức phạt cao nhất có thể gấp đôi so với quy định cũ, nhưng vẫn không vượt quá khung cho phép của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Hơn 70 hành vi vi phạm bị siết chặt
Theo Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, danh sách các hành vi bị xử phạt lần này bao gồm lấn chiếm đất công, sử dụng đất không đúng mục đích, chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái phép, vi phạm khi thực hiện dự án đầu tư… Trong đó, nhiều hành vi vốn phổ biến tại các vùng ven hoặc khu tái định cư sẽ bị tăng mức xử phạt nhằm hạn chế tình trạng sử dụng đất sai mục đích kéo dài.
Cơ quan chức năng kỳ vọng chính sách mới sẽ răn đe và giảm thiểu các vi phạm phát sinh trong quá trình đô thị hóa nhanh.
Mức phạt có thể lên tới hàng trăm triệu đồng
So với mức phạt theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP, các hành vi vi phạm đất đai tại Hà Nội sẽ bị phạt cao gấp đôi, tùy theo tính chất và mức độ. Ví dụ, hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất không được phép có thể bị phạt đến 200 triệu đồng đối với tổ chức, thay vì mức 100 triệu đồng như trước.
Đối với cá nhân vi phạm, mức phạt cũng được nâng lên tương ứng nhưng vẫn bảo đảm không vượt khung tối đa quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Siết quản lý đất đai tại các vùng ven và dự án chậm triển khai
Việc điều chỉnh khung xử phạt được đánh giá là động thái mạnh tay của Hà Nội nhằm kiểm soát tình trạng sử dụng đất không hiệu quả, đặc biệt tại các khu vực vùng ven, khu công nghiệp và các dự án chậm triển khai. Đây cũng là nhóm có tỷ lệ vi phạm cao nhất trong các đợt kiểm tra định kỳ của thành phố.
Chính quyền địa phương sẽ được trao thêm quyền xử lý vi phạm ngay từ cấp xã, huyện, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc xử lý chậm trễ.
Áp dụng linh hoạt nhưng không “nương tay”
Theo đại diện UBND TP Hà Nội, mức xử phạt tăng không nhằm mục tiêu hình sự hóa vi phạm hành chính mà để tăng tính răn đe. Trong quá trình triển khai, thành phố vẫn yêu cầu các cơ quan thực thi pháp luật áp dụng linh hoạt, có xem xét yếu tố khách quan như sai phạm do nhầm lẫn trong thủ tục, thiếu hiểu biết pháp luật, nhưng tuyệt đối không “nương tay” với các trường hợp cố tình vi phạm hoặc tái phạm.
Thành phố cũng sẽ công khai thông tin xử phạt trên cổng thông tin điện tử của Sở Tài nguyên & Môi trường để tăng tính minh bạch và tạo sức ép dư luận đối với các chủ đầu tư và tổ chức sử dụng đất sai phạm.